Małe miasta nadmorskie stoją dziś przed szczególnym zestawem wyzwań, które odróżniają je od większych ośrodków miejskich. Sezonowość ruchu turystycznego, odpływ młodych mieszkańców, presja inwestycyjna na przestrzeń publiczną oraz rosnące oczekiwania zarówno turystów, jak i stałych rezydentów — wszystko to tworzy złożone pole decyzyjne dla lokalnych władz samorządowych. Skuteczne zarządzanie przestrzenią miejską wymaga w tym kontekście nie tylko sprawności administracyjnej, lecz przede wszystkim głębokiej wiedzy o tym, jak mieszkańcy i użytkownicy miasta faktycznie tę przestrzeń postrzegają i przeżywają.

Swoją monografią chciałem wyjść naprzeciw temu zapotrzebowaniu. Wyniki badań nad percepcją przestrzeni miejskiej — prowadzonych z udziałem uczniów szkół podstawowych i seniorów — pokazują, że różne grupy społeczne przypisują tym samym miejscom odmienną wagę i znaczenie. Dla samorządów oznacza to konieczność odejścia od jednorodnych, zunifikowanych strategii rozwoju na rzecz działań uwzględniających wielość perspektyw i potrzeb. Wiedza o tym, które miejsca są w świadomości mieszkańców najważniejsze, które są pomijane, a które postrzegane jako zaniedbane, powinna stanowić punkt wyjścia dla każdej polityki przestrzennej.

Wyzwaniem pozostaje też kwestia tożsamości lokalnej — szczególnie dotkliwa w miastach, których charakter zmienia się radykalnie wraz z napływem turystów w sezonie letnim. Budowanie spójnego, autentycznego wizerunku miejsca, rozpoznawalnego zarówno dla mieszkańców, jak i odwiedzających, wymaga świadomego zarządzania przestrzenią publiczną i konsekwentnej polityki promocyjnej. Narzędzia takie jak mapy mentalne czy opracowane na ich podstawie projekty nibymap mogą tu pełnić rolę nie tylko badawczą, ale i praktyczną — jako forma partycypacji społecznej i materiał wyjściowy do tworzenia lokalnych strategii komunikacji i promocji.

 

Przedstawione wyniki i rekomendacje powinny stać się impulsem do szerszej dyskusji między środowiskami naukowymi a praktykami zarządzania publicznego — dyskusji, której celem jest budowanie małych miast lepiej odpowiadających na potrzeby wszystkich ich użytkowników.