W dniu 11.06.2026 r. Polskę obiegła informacja medialna o osobach, które zasiadały w obwodowych komisjach wyborczych i nierzetelnie miały przeliczyć głosy. Według doniesień telewizyjnych, 24 osoby usłyszały zarzuty w związku z niedopełnieniem swoich obowiązków podczas ubiegłorocznych wyborów prezydenckich. Siedlecka prokuratura twierdzi, że wyrządziły one „istotną szkodę interesu publicznego”. Zarzuty przedstawiono też członkom jednej z komisji w Gdańsku. Łącznie prokuratorskie zarzuty usłyszały 24 osoby zasiadające w obwodowych komisjach wyborczych w Siedlcach podczas wyborów prezydenckich w 2025 roku. Jak czytamy w komunikacie Prokuratury Okręgowej w Siedlcach, podejrzani pełnili wówczas funkcje przewodniczących, zastępców oraz członków komisji.
Śledczy zarzucają im, że na skutek nierzetelnego przeliczenia głosów ważnych i nieważnych w drugiej turze wyborów oraz nierzetelnego sporządzenia protokołów głosowania wyrządzili istotną szkodę interesowi publicznemu oraz interesom prywatnym kandydatów na Prezydenta RP – Karola Nawrockiego bądź Rafała Trzaskowskiego.
Jak przekazała prokuratura, na skutek tych działań doszło do „zniekształcenia wyniku wyborczego tych kandydatów”. Podejrzanym grozi kara grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do dwóch lat. Do tej pory do zarzucanych im czynów przyznało się 12 osób. Złożyły one stosowne wyjaśnienia.[1] Obecnie prokuratura realizuje dalsze czynności procesowe w sprawie. Na przesłuchania sukcesywnie wzywane są kolejni członkowie komisji, wobec których zebrano materiał uzasadniający przedstawienie zarzutów.
Jak napisano w komunikacie: „z uwagi na dobro toczącego się postępowania oraz konieczność zabezpieczenia prawidłowego toku śledztwa, Prokuratura Okręgowa w Siedlcach na obecnym etapie nie udziela szczegółowych informacji co do lokalizacji komisji objętych zarzutami oraz treści wyjaśnień składanych przez podejrzanych”..
Zgodnie z oficjalnymi wynikami podanymi przez Krajowe Biuro Wyborcze, w Siedlcach w I turze wyborów w 2025 r. Karol Nawrocki zdobył 13 614 głosów (33,96 proc.), a w II turze 24 362 głosy (58,62 proc.). Rafał Trzaskowski w I głosowaniu otrzymał 10 691 głosów (26,92 proc.), a w drugim – 17 196 (41,38 proc.)
Nie tylko Siedlce. Prokuratura stawia zarzuty kolejnym osobom
Również w czwartek, 11.06.2026 r. komunikat wydała Prokuratura Okręgowa w Gdańsku, informując o przedstawieniu dziewięciu osobom zarzutów nieumyślnego niedopełnienia obowiązków związanych z ustaleniem wyników głosowania oraz weryfikacją danych wprowadzonych do systemu informatycznego PKW. Członkowie Obwodowej Komisji Wyborczej nr 17 mieli błędnie przypisać liczbę głosów oddanych na kandydatów. Jak przekazała prokuratura, „w protokole wskazano, że Karol Nawrocki uzyskał 585 głosów, a Rafał Trzaskowski 346 głosów. Faktycznie wyniki wynosiły odpowiednio 343 i 583 głosy” . Jednocześnie śledczy dodali, że błędy były następstwem „braku weryfikacji danych wprowadzonych do systemu oraz niesprawdzenia poprawności sporządzonego protokołu głosowania”. Wobec podejrzanych nie zastosowano środków zapobiegawczych. Większość z tych osób przyznała się do zarzucanego czynu i złożyła wyjaśnienia[2]. A zatem, na podstawie powyższych informacji prasowych można wnioskować, że osobom, o którym mowa postawiono zarzuty z art. 231 § 3 KK[3] Przepis art. 231 KK typizuje czyn zabroniony, polegający na nadużyciu uprawnień przez funkcjonariusza publicznego lub niedopełnieniu przez niego obowiązków.
Jak zauważył Sąd Najwyższy, „Istotna szkoda – stanowiąca znamię art. 231 § 3 k.k. – jest pojęciem ocennym, przy czym w wypadku wyrządzenia szkody o charakterze wyłącznie materialnym, ocena ta powinna być relatywizowana do sytuacji majątkowej pokrzywdzonego, ale też powinna wyrażać się orientacyjnie wartością znaczną określoną w art. 115 § 5 k.k. Ponieważ jednak istotna szkoda – w rozumieniu art. 231 § 3 k.k. – nie ogranicza się tylko do szkody materialnej i jest pojęciem szerszym, to o tym, na ile jest to szkoda istotna w konkretnych okolicznościach, mogą również decydować – obok faktycznej szkody materialnej – dodatkowe względy, stanowiące znaczną dolegliwość dla strony pokrzywdzonej[4]”
Sam kodeks karny określa to, kim jest funkcjonariusz publiczny w art. 115 KK, jednak pośród profesji zawartych w tym katalogu, próżno by szukać członków obwodowych komisji wyborczych. Natomiast źródło ich statusu wynika z art. 154 § 5a kodeksu wyborczego[5]. Zgodnie z ww. przepisem, „członkowie obwodowych komisji wyborczych w trakcie:
1) przebywania w lokalu wyborczym,
2) czynności podejmowanych przez obwodową komisję wyborczą,
3) przygotowań do prac obwodowej komisji wyborczej
– korzystają z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych i ponoszą odpowiedzialność jak funkcjonariusze publiczni.
W katalogu zawodów, profesji i czynności wymienionych w art. 115 § 13 pkt 1–9 KK brakuje członków obwodowych komisji wyborczych. Uważam, że stan ten należy zmienić i zgłaszam postulat de lege ferenda o konieczności dodania do art. 115 § 13 KK pkt 10 w brzmieniu: „członkowie komisji wyborczych”. Uznaję to za w pełni uzasadnione, bo członkowie obwodowych komisji wyborczych nie pełnią funkcji usługowych, są uprawnieni do dokonywania ważnych czynności w procesie wyborczym, a także działają na podstawie ustawy i partycypują we wszystkich rodzajach elekcji w RP.
Należy zauważyć, że odpowiedzialność karna członka komisji wyborczej wiąże się z jego odpowiedzialnością karną jako funkcjonariusza publicznego. Może to być uzasadnione przesłanką oceny społecznej szkodliwości czynu na podstawie kryterium wagi i stopnia naruszonych obowiązków, odnoszącej się do sytuacji, gdy na sprawcy ciążył obowiązek, przede wszystkim prawny, wynikający z przepisów prawa karnego lub innych gałęzi prawa[6].
Na koniec, least but not least, wypada podkreślić, że stan rzeczy opisany w materiałach dziennikarskich może podważać zaufanie do pracy organów administracji wyborczej, do procedur wyborczych, jak również osłabiać legitymizację władzy zdobytej w wyniku wyborów.
Na tym etapie można mówić o specyficznej formie kontroli, określaną mianem „rozliczalności[7]”. Rozliczalność to relacja między aktorem – podmiotem publicznym wykonującym określone zadania, podejmującym działania a forum – zleceniodawcami/odbiorcami/adresatami tych działań[8]. Co do zasady rozliczalność jest mechanizmem stosowanym ex post, w przeciwieństwie do kontroli, która może być prowadzona współbieżnie z realizacją działań podlegających kontroli[9].
W tym kontekście rozliczalność jest tak istotna, aby administracja wyborcza na wszystkich szczeblach kontynuowała prace w sposób profesjonalny, wciąż posiadając zaufanie interesariuszy
[1] Z praktycznego punktu widzenia chciałbym stanowczo podkreślić znaczenie terminologii prawniczej. Oskarżony (a na etapie postępowania przygotowawczego – podejrzany) składa wyjaśnienia, natomiast świadek ma obowiązek stawiennictwa i złożenia zeznań. A zatem, różny jest środek dowodowy w zależności od tego co de facto i de iure stanowiło osobowe źródło dowodowe.
[2] Polsat News / PAP/A. Zawada / PAP/Ł. Gągulski, Źle przeliczyli głosy. Kilkadziesiąt osób z zarzutami po wyborach, https://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2026-06-11/zle-przeliczyli-glosy-24-osoby-z-zarzutami-po-ii-turze-wyborow-prezydenckich/ (11.06.2026).
[3] Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. (T. j.: Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818, 1872). Zgodnie z art. 231 § 3 KK, „§ 3. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 („Funkcjonariusz publiczny, który, przekraczając swoje uprawnienia lub nie dopełniając obowiązków, działa na szkodę interesu publicznego lub prywatnego”), działa nieumyślnie i wyrządza istotną szkodę, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2”.
[4] Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2022 r., I CSK 631/22.
[5] Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (T. j. : Dz.U. z 2025 r., poz..365).
[6] R. Zych, Problem statusu prawnego członków obwodowych komisji wyborczych jako funkcjonariuszy publicznych, „Przegląd Sejmowy” 2022, nr 5(172), s. 201–223; https://doi.org/10.31268/PS.2022.144.
[7] B. Kotarba, Raport i debata o stanie gminy jako narządzie rozliczalności władz lokalnych ,„Polityka i Społeczeństwo” 2024, nr 3(22), doi: 10.15584/polispol.2024.3.10, s. 145.
[8] Ibidem, s. 146.
[9] Ibidem, s. 147.
